İşyeri Tehlike Sınıfı Nasıl Öğrenilir ve Belirlenir? NACE Kodu, Asıl İş ve İtiraz

Tehlike sınıfınız neden bu kadar önemli?

Üç sınıf vardır: az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli. Sınıfınız, İSG yükümlülüklerinizin neredeyse tamamının süresini ve maliyetini belirler:

Yükümlülük	Sınıfa göre değişen kural
Risk değerlendirmesi	Yenileme: 6 / 4 / 2 yılda bir
İSG eğitimleri	Süre: 8 / 12 / 16 saat; tekrar: 3 / 2 / 1 yılda bir
Uzman ve hekim süreleri	Uzman: 10 / 20 / 40 dk/çalışan-ay; uzman sınıfı şartı (C/B/A)
Periyodik muayene	5 / 3 / 1 yılda bir
Acil durum planı	Plan yenileme 6 / 4 / 2 yıl; destek elemanı eşiği 50 / 40 / 30
İSG kurulu toplantısı	3 ayda / 2 ayda / ayda bir
İdari para cezaları	Kademelendirme: sınıf yükseldikçe %25 → %200 artış

Yanlış sınıf, ya gereksiz maliyet (olması gerekenden yüksek) ya da ceza ve güvenlik riski (olması gerekenden düşük) demektir.

Sınıf nasıl belirlenir?

1. Asıl iş esastır (6331 md. 9/2; Tebliğ md. 2/1): sınıf, işyerinde yürütülen asıl işin NACE Rev.2 altılı faaliyet koduna göre, Tebliğ Ek-1 İşyeri Tehlike Sınıfları Listesinden belirlenir.
2. Tereddüt hâlinde işyerinin kuruluş amacına bakılır (md. 2/3).
3. Birden fazla asıl iş tanımına uygun faaliyet yürütülüyorsa, bu işlerden tehlike sınıfı yüksek olan esas alınır (md. 2/3). Faaliyet alanı genişletilirse aynı kural uygulanır.

Sınıfınızı nereden öğrenirsiniz?

• İşyeri SGK tescil kaydınızdaki NACE kodu üzerinden: e-Devlet’teki işyeri tescil bilgilerinizde faaliyet kodunuz görünür; bu kodu Tebliğ Ek-1 listesinde aratarak sınıfı bulursunuz.
• İSG-KÂTİP işyeri kaydınızda tehlike sınıfınız görüntülenir (sözleşme ve görevlendirmeler bu sınıfa göre doğrulanır — bkz. İSG-KÂTİP rehberi).
• Aynı tüzel kişiliğe bağlı her işyeri (şube) ayrı tescil edilir ve kendi asıl işine göre farklı tehlike sınıfında olabilir.

Değişiklik ve bildirim yükümlülüğü

• Asıl iş faaliyeti değişirse, işveren bunu en geç 1 ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirmek zorundadır (md. 2/2).
• Bakanlık denetim ve incelemelerinde fiilen yapılan asıl işin tescil kaydından farklı olduğu tespit edilirse, tehlike sınıfı denetim kayıtlarına göre yeniden belirlenebilir (md. 3/3) — yani “kâğıt üzerinde düşük sınıf” kalıcı bir çözüm değildir.

Sınıfa itiraz nasıl yapılır?

• İtirazlar Bakanlıkça, tescil kayıtları ve tescile esas asıl iş üzerinden değerlendirilir (md. 3/1); gerekli görülmedikçe yerinde inceleme yapılmaz (md. 3/2).
• Karar işyerine tebliğ edilir. Sınıf değişikliğine yol açan kararlarda, yeni sınıfın gerektirdiği iş ve işlemler (uzman sınıfı, süreler, eğitimler vb.) 90 gün içinde yerine getirilir ve İSG Genel Müdürlüğüne bildirilir (md. 3/4).
• Bir faaliyet kodunun listedeki sınıfına yapılan itirazlar, Genel Müdürlük bünyesindeki Komisyonda karara bağlanır; kabul edilirse Tebliğ güncellenir (md. 3/5).

Liste sık güncelleniyor — takipte kalın

Ek-1 listesi yayımından bu yana 16 kez değiştirildi; en son 1 Nisan 2026’da (RG 33211). Faaliyet kodunuzun sınıfı bir değişiklikle güncellenebilir; yıllık İSG planlamasında listenin güncel hâli kontrol edilmelidir.

Sık yapılan üç hata

1. NACE kodunu “vergisel” bir detay sanmak: Tescildeki kod, tüm İSG yükümlülük setinizi belirler; kuruluşta ve faaliyet değişikliğinde bilinçli seçilmelidir.
2. Şubeleri merkezin sınıfıyla yönetmek: Her işyeri kendi asıl işine göre sınıflanır; depo, mağaza ve üretim tesisi farklı sınıflarda olabilir.
3. Fiili işi değiştirmişken bildirimi unutmak: 1 aylık bildirim süresi (md. 2/2) kaçırıldığında, denetimde sınıf resen güncellenir ve geriye dönük yükümlülük tartışması doğar.

Sık sorulan sorular

Aynı bina içinde iki farklı işimiz var; sınıf ne olur? Birden fazla asıl iş tanımına uygun faaliyet varsa yüksek tehlike sınıflı olan esas alınır (md. 2/3). Ayrı tescilli işyerleri ise kendi sınıflarına tabidir.

Sınıfımız yükseldi; ne kadar sürede uyum sağlamalıyız? İtiraz/karar sonucu değişikliklerde süre 90 gündür (md. 3/4). Uzman belge sınıfı, süre artışları ve eğitim periyotları bu süre içinde yeni sınıfa uyarlanmalıdır.

Tehlike sınıfı ile “risk değerlendirmesi” aynı şey mi? Hayır. Tehlike sınıfı, faaliyet koduna bağlı idari bir sınıflandırmadır; risk değerlendirmesi ise işyerinize özgü tehlikelerin analizidir. Sınıf, değerlendirmenin periyodunu belirler; içeriğini belirlemez.

NACE kaydını doğrulamak için kontrol yolu

1. İlgili işyerinin güncel SGK tescil kaydını ve esas faaliyet kodunu alın. Şirket adı veya vergi levhasındaki genel açıklama tek başına sınıf seçmek için yeterli olmayabilir.
2. Kodu, ÇSGB’nin güncel İSG mevzuatı bağlantılarından ulaşılan İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’nin yürürlükteki ekiyle karşılaştırın. Eski tarihli bir Excel listesini güncel kabul etmeyin.
3. İSG-KATİP işyeri bilgisiyle tutarlılığı kontrol edin. Fiilî asıl iş ile kayıttaki faaliyet farklıysa ilgili kurum nezdinde düzeltme sürecini yürütün; yalnız yazılım alanını değiştirerek resmî sınıfı değiştiremezsiniz.
4. Kaynak sürümü, kontrol tarihi ve sonucu kaydedin. Sınıf değişiyorsa risk yenileme, eğitim ve profesyonel sürelerini yeniden ele alın.

Örnek kayıt: “İşyeri A, sicil ****1234; SGK faaliyet kodu [kod]; tebliğ sürümü [tarih]; İSG-KATİP sınıfı [sınıf]; fiilî faaliyet kontrolü [açıklama].” Bu örnekte kod ve sınıf bilerek boş bırakılmıştır; sektör adına bakarak tahmin edilmemelidir.